Bureau: Royal Haskoning

Methaan uit drinkwater als energiebron

Vierde plaats De Vernufteling 2010

Het in het Friese dorp Tjerkgaast gewonnen drinkwater is nu nog een flinke broeikasbron
vanwege het methaan dat er uit vrijkomt. Royal Haskoning bedacht een zuiveringsmethode die minder energie kost en het methaan een nuttige bestemming geeft.

Het is niet te verkopen als Friese Spa, het drinkwater dat waterbedrijf Vitens wint uit de veenlagen van het Friese Tjerkgaast. Het gas dat erin zit, is namelijk geen onschuldige koolzuur, maar methaan. En dat moet er uit voor het naar de consument gaat. Vitens doet dat door het water in een dunne film over een plaat met gaatjes te laten waar lucht met grote kracht doorheen blaast. ‘Per uur hebben we daarvoor 130 000 m³ lucht nodig’, zegt projectmanager Doeke Schippers van Vitens. Het methaan, een 21 maal sterker broeikasgas dan CO2, verdwijnt vervolgens in de atmosfeer.

Naar analogie van het bronwater met prik, zodra de fles opengaat, komen belletjes vrij, kwam Royal Haskoning met het idee van de vacuümontgassing. ‘We zuigen in een speciale ketels het gas uit het water’, vertelt ir. Rob Schotsman, hoofd adviesgroep drinkwaterproductie van Royal Haskoning.

Vervolgens wordt het methaan opgepompt en rechtstreeks in een gashouder gebracht. ‘Dit maakt het water voor 95 % vrij van methaan.’ 100 % lukt niet, want dan zou ook het water verdampen. De rest van het methaan moet met dezelfde blaasmethode die Vitens nu al toepast worden verwijderd. ‘Maar daarvoor hebben we dan 50 % minder lucht nodig’, weet
Schippers.

Los van die energiebesparing komt het methaan nu gecontroleerd vrij, en kan Vitens een kleine aardgasleverancier worden van 1,5 miljoen m3 per jaar. Op 1 km afstand van Tjerkgaast ligt een middendrukleiding van de GasUnie. Schotsman: ‘Voor alle veenachtige
gebieden wereldwijd is de nieuwe techniek geschikt.’