Paal meet échte overlast

Geluidsoverlast heeft niet alleen te maken met het aantal decibel. Een meetpaal vol sensoren van Antea Group laat zien hoeveel hinder omwonenden van een vliegveld daadwerkelijk ondervinden.

Bij het militaire vliegveld nabij Leeuwarden worden niet alleen vluchten uitgevoerd met F-16’s, maar ook met F-35’s. De minister verzekert de omwonenden dat het geluid van de nieuwe vliegtuigen niet harder is. Qua aantal decibel klopt dat inderdaad. ‘Maar geluidservaring is meer dan alleen het aantal decibel. Dat kunnen we meten met onze nieuwe sensorpalen’, vertelt dr.ir. Dirkjan Krijnders van Antea Group. ‘We namen het geluid op en analyseerden het. Daaruit bleek dat geluid van F-35’s langer blijft hangen, wat de ervaring van overlast heel anders maakt.’

Het is maar één voorbeeld van het inzicht dat de palen geven. Ze kunnen ook verschillende geluidsbronnen onderscheiden, hoeveelheden (ultra)fijnstof meten en het weerbericht gebruiken om de metingen bij te stellen. ‘Vooral wind heeft een enorme invloed op de hoeveelheid gemeten fijnstof.’

Het geluid analyseren gebeurt nog ‘met de hand’, na afloop van de opnames. In Leeuwarden stond er ook een medewerker naast, om te noteren wanneer er een vliegtuig overvloog, zodat dat kon worden gelinkt aan de geluidsopname. ‘In theorie kun je dat ook automatisch doen. Maar voorlopig is daar nog geen behoefte aan; handmatig analyseren werkt goed genoeg als je maar één meetpaal hebt.’

De paal is mobiel en kan dus overal worden opgesteld. Zo zou hij bijvoorbeeld uitkomst kunnen bieden als er straks meer vliegtuigen landen op Lelystad. ‘Je kunt dan zelfs vluchtgegevens koppelen aan de geluidsopnames, om op elk tijdstip precies te weten welk vliegtuig welk geluid produceert.’

Ook op het gebied van fijnstof kan de paal zin hebben, zo tonen de metingen bij Leeuwarden aan: ‘Je ziet duidelijk een piek in ultrafijnstof op het moment dat er een vliegtuig overkomt.’ Nadeel is dat de sensorpaal naar het aantal deeltjes kijkt, terwijl voor overheidsrichtlijnen een gewicht per m3 moet worden berekend. ‘Het is meer een indicatie dan een harde meting. Maar zo’n indicatie kan vaak al een boel zeggen. En de paal geeft een trend aan over dagen of maanden, wat vaak inzichtelijker is dan alleen maar cijfers.’

Antea ontwikkelde de paal aanvankelijk voor een klant die dicht bij de Friese luchthaven woont. Hij wilde weten hoe het nou echt zat met het milieu rond een vliegveld. ‘Met deze meetpaal kun je allerlei richtlijnen inzichtelijker maken en zorgen bij burgers wegnemen of gemeentes wijzen op gebieden waar geluid of fijnstof overlast kan veroorzaken.’

Antea