Cobouw Column oktober 2019 Jacolien Eijer: Elke (stikstof)crisis biedt kansen

Cobouw Column oktober 2019 Jacolien Eijer: Elke (stikstof)crisis biedt kansen

31 oktober 2019

Elke (stikstof)crisis biedt kansen

Vanochtend lag ik nogal te woelen in bed. Vandaag is de deadline voor mijn Cobouw column.  Ik heb er een geschreven over ècht circulair ontwerpen. Een pleidooi om onze steden als ecosystemen te beschouwen en als ontwerpers en bouwers te leren van ecologen. Een prima stukje tekst dat ik vast nog eens ga gebruiken. Maar het zinde me vanochtend niets. Het is een beetje wereldvreemd om het nu niet over stikstof te hebben.

Over de stikstofcrisis is veel gezegd en geschreven. Het is voor boeren de druppel die de emmer van nogal inconsistent landbouwbeleid doet overlopen. Maar ook bij bouwbedrijven en waterbouwers leidt het tot problemen: als de crisis veel langer duurt, moeten ze personeel gaan ontslaan, terwijl de bouwopgave nog nooit zo groot is geweest. Een bizarre situatie.

Ik hoorde vorige week een betrokken ambtenaar verzuchten dat dit één van de weinige dossiers is waar de oplossing niet voor het grijpen ligt. Normaal gesproken zijn er voldoende scenario’s en moeten de betrokken partijen het alleen nog eens worden over de keuze. Nu niet, er is geen eenvoudige oplossing. We zijn in Nederland heel ver gekomen met een ‘ondernemende’ toepassing van de natuur- en milieuregels uit Brussel, maar die gereedschapskist lijkt leeg. Het is tijd voor een meer structurele aanpak (en dus lastige politieke keuzes).

De titel van Remkes rapport spreekt boekdelen: Niet alles kan. Bijna vijftig jaar nadat de Club van Rome voor het eerst aankaartte dat er grenzen zijn aan de groei, waarschuwt een prominente VVD-er dat we niet eindeloos kunnen blijven doorgaan op de huidige voet. Vijftig jaar geleden viel het signaal samen met een oliecrisis. Toen die voorbij was en de wereld er weer een stuk zonniger uitzag, werd de club van Rome afgedaan als een groepje doemdenkers. Technologische ontwikkelingen zouden ons gaan redden.

Nu, vijftig jaar later, hoop ik dat we inzien dat er inderdaad grenzen zijn aan groei. Hoe slim we als mensen ook zijn, de technologie gaat ons niet redden als we hem niet inzetten voor een echt circulaire samenleving. Laten we ‘100% in balans’ vanaf nu als eerste en belangrijkste ontwerpprincipe hanteren. De stikstofcrisis is daarmee niet alleen een probleem voor de boeren. Of de bouwers. Dat is een uitdaging voor onze hele samenleving. Een prachtige uitdaging met toekomst. En ik ben weer terug bij mijn oorspronkelijke column.

Díe cirkel is alvast rond.

Jacolien Eijer

Directeur Koninklijke NLingenieurs